Kościelisko: zarys rozwoju miejscowości do roku 1918

Kościelisko: zarys rozwoju miejscowości do roku 1918

Kościelisko: zarys rozwoju miejscowości do roku 1918 / Mieczysław Jasiński. Zakopane: M. i M. Zacharko, 2012,– 322 s.

Kościelisko do tej pory nie miało historycznego opisu. Prezentowana książka jest próbą wypełnienia tej luki. Obejmuje ona historię wsi Kościelisko od początków istnienia po zakończenie pierwszej wojny światowej, tj. rok 1918. Jest to pierwsza część historii miejscowości.

Dokumenty pozwalają prześledzić drogę rozwoju wsi, którą Kościelisko rozpoczyna jako zespół osad rozrzuconych po polanach, by następnie rozwijać się wspólnie z Zakopanem, a potem stopniowo usamodzielnić się jako odrębna wieś. Wspólny wysiłek mieszkańców sprawił, że Kościelisko z „ustronia dzikiej natury, gdzie rosną tylko ciernie i głóg” zmieniło się w miejscowość letniskową znaną w całej Polsce.

Patrząc dzisiaj na Kościelisko, trudno sobie wyobrazić  tę miejscowość, jako ponurą i samotną ustroń, czy też biedną, odciętą od świata wioskę, a takie określenia znajdują się w Kronice Szkoły Ludowej w Kościelisku, założonej w 1882 roku.

Przedstawiono w niej trudne początki Szkoły Ludowej w Kościelisku, gdzie pierwszy nauczyciel: z powodu wielkiego wstrętu ludności do nowo utworzonej szkoły, musiał prosić c.k. starostwo o pomoc i :został przymusowo wprowadzony do wsi.

W książce przytoczono opinie nauczyciela o mieszkańcach gminy, np. o woźnej, której język zdawał się być w oczach Rady Szkolnej i gminnej głównym sprawcą wszelkich nieporozumień i kłótni.

Opisany został spór pomiędzy mieszkańcami Kościeliska i Zakopanego a Homolaczami – właścicielami dóbr zakopiańskich, w tym historię sporu o psa: „Podpisany trzyma psa wzrostu małego, lecz stróża domu bardzo dobrego (oprócz złodziejowi) nikomu nie szkodzącego”.

Można zapoznać się z problemami, jakie występowały w Radzie Gminnej oraz ze skargami jednego z wójtów, dla którego piastowanie urzędu było wielką uciążliwością: „czynności bez miary, a pensja licha”, a który obawiał się, że: dalszym sprawowaniem urzędu przyprawi się o torbę i kij żebraczy…

Przedstawione zostały starania władz gminy i mieszkańców o zgodę na wybudowanie kościoła i utworzenie samodzielnej parafii : żeby i my mogli Pana Boga chwalić i na Mszy Świętej bywać i Słowa Bożego słuchać i coby nam się nasze dzieci w Zakopanem nie psuły, (…) tam po ulicach i restauracyjach ino różne figle widzą jako goście się zabawiają i śpiewają, a w zimie to się sankują panie razem i panowie i z tego się nie naprawiają,(…)

W książce zostały wykorzystane mało znane dokumenty źródłowe. Zmieszczono w niej 150 czarno-białych zdjęć, dokumentów i map. Większość z nich nie była dotąd publikowana.

Książka dostępna jest w Zakopanem w księgarniach:  "Poraj" i "Witkacy", w Nowym Targu - księgarnia w rynku, w Kościelisku - sklep P. Bukowskich na skrzyżowaniu przy osiedlu Karpielówka, w Kościelisku w Gminnym Ośrodku Kultury Regionalnej (przy poczcie)

Wydawcy: Agencja Reklamowo-Poligraficzna s. c. M. i M. Zacharko, Zakopane, ul. Krupówki 41 d, tel. 18 20 152 00 oraz Mieczysław Jasiński

Źródło: Zakopiański Bazar Polityczny, data dostępu 06.02.2013

 

Dodaj jako zakładke w Google Dodaj jako zakładke w Ms Live Dodaj jako zakładke w Wykop Dodaj jako zakładke w Gwar Dodaj jako zakładke w Digg Dodaj jako zakładke w Delicious Dodaj jako zakładke w Reddit