LOT-y wyrosną na produktach

Przed polskim systemem promocji i informacji turystycznej stają zdecydowanie większe zadania niż w przeszłości

Zaawansowanie procesu tworzenia lokalnych organizacji turystycznych, ważnego ogniwa polskiego systemu zarządzania i promocji polskiej turystyki jest zdecydowanie słabsze niż struktur regionalnych. Rzeczywistą działalność prowadzi obecnie około 70 takich organizacji, a na różnych etapach powstawania jest kolejnych około 40. Stan ten nie wykazuje w ostatnim okresie zauważalnych zmian, a jednocześnie widoczne jest jego regionalne zróżnicowanie. Najwięcej działających organizacji jest w województwach: pomorskim, lubelskim, warmińsko-mazurskim i wielkopolskim, z kolei w takich regionach, jak: kujawsko-pomorski, lubuski, łódzki, opolski, śląski są zaledwie pojedyncze LOT-y prowadzące działalność. Program Turystyka Wspólna Sprawa zaowocował zawiązaniem się kilkudziesięciu grup partnerskich, które stopniowo powinny się przekształcać w takie właśnie organizacje.

Jednocześnie większości LOT-ów potrzebny jest rozwój składu członkowskiego oraz stabilizacja finansowa. Mają one znacznie mniejsze możliwości finansowe, co w poważnym stopniu wpływa na zakres ich działalności. Ze statutów i planów działalności wynika, że cele i kierunki działań LOT-ów w części są podobne do wyznaczonych przez regionalne organizacje turystyczne. Za najważniejsze należy uznać:
- upowszechnienie wizerunku miasta, powiatu lub gminy, jako atrakcyjnych celów podróży turystycznych,
- integracja społeczności lokalnej na rzecz poprawy atrakcyjności turystycznej własnych miejscowości,
- promocja produktów i walorów turystycznych,
- wspieranie rozwoju infrastruktury,
- rozwój produktów turystycznych,
- działalność wydawnicza, w tym przygotowanie publikacji promujących oferty zrzeszonych członków,
- zapewnienie funkcjonowania placówek informacji turystycznej.

We współpracy, nie w hierarchii siła

W kontekście zadań tych organizacji szczególną uwagę należy poświęcić produktom turystycznym obszarów. Ich wciąż mała liczba jest poważnym ograniczeniem dla poprawy konkurencyjności oferty polskiej turystyki. Jednakże w ostatnich latach zaistniały sprzyjające warunki dla zdynamizowania procesu tworzenia produktów turystycznych. Przyczynił się do tego organizowany przez POT konkurs na Najlepszy produkt turystyczny, a w jakimś stopniu także opracowanie w ramach Programu TWS ciekawych koncepcji produktowych, które w części już są wdrażane.

Pojawiające się koncepcje zmiany modelu zarządzania turystyką, w tym na poziomie regionalnym i lokalnym są interesujące, pozostają jednak w sferze spekulacji, gdyż w obecnych warunkach są nierealne do przeprowadzenia. Oznacza to utrzymanie w dotychczasowym kształcie również systemu promocji i informacji turystycznej, który jednak będzie wymagał różnych zabiegów usprawniających i poprawiających skuteczność oraz efektywność działalności.

Współpracujące ze sobą, a nie hierarchicznie podporządkowane jednostki tego systemu, działające w otoczeniu innych instytucji, organizacji i podmiotów gospodarczych turystyki muszą wypracować i stosować w praktyce sprawne mechanizmy koordynowania ważniejszych przedsięwzięć promocyjnych i poczynań wspierających rozwój turystyki na obszarze działania.

Obecna sytuacja, która oznacza niekompletność systemu, a tym samym potrzebę powstawania kolejnych LOT-ów, z drugiej strony - brak na wielu obszarach produktów turystycznych, wydaje się okolicznością pozwalającą eliminować istniejące niedostatki. Właśnie produkty mogą stać się podstawą umacniania istniejących LOT-ów i one też powinny warunkować powstawanie kolejnych organizacji. Nie ma żadnego uzasadnienia dla podejmowania takich inicjatyw poza systemem i leży to w interesie także regionalnych organizacji turystycznych.

W zakresie stymulowania tworzenia produktów turystycznych najbardziej aktywnymi były dotychczas: Małopolska Organizacja Turystyczna, Warmińsko-Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna, ROT Województwa Świętokrzyskiego, Zachodniopomorska ROT.
Szczególnie jednak należy podkreślić dużą aktywność Pomorskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, która już w 2004 roku przyjęła Program rozwoju produktów turystycznych, a w jego ramach opracowana została koncepcja wykreowania 37 produktów turystycznych. Za rozwój, zarządzanie i promocję każdego z tych produktów jest odpowiedzialna konkretna LOT.
Podział ról

Turystyka współcześnie została poddana ostrym wymogom konkurencji krajowej i międzynarodowej, co jest konsekwencją procesów rozwojowych tej dziedziny gospodarki, postępującej deglomeracji ruchu turystycznego na świecie, a nadto skutkiem wdrażania nowoczesnych technologii informatycznych – by wymienić tylko te najważniejsze przyczyny. W tych warunkach zapewnienie wysokiej zdolności konkurowania krajów i regionów turystycznych na globalnym rynku wydaje się kwestią bezdyskusyjną. W praktyce oznacza to zarówno rozbudowę materialnej bazy turystyki, infrastruktury, podnoszenie jakości usług, jak również wdrożenie efektywnych struktur zarządzania, kreowanie atrakcyjnych produktów turystycznych, jak też podejmowanie skutecznych działań promocyjnych.

Przed polskim systemem promocji i informacji turystycznej stają obecnie zdecydowanie większe zadania niż w przeszłości. Rynek podróży i turystyki stał się rynkiem globalnym, a to wymaga daleko szerszego oddziaływania promocyjnego, także w regionach świata pozostających dotychczas na uboczu naszych zainteresowań. Łatwość odbywania podróży dalekich jest podwójnym wyzwaniem dla europejskiej turystyki, w tym również polskiej.

W nowych warunkach struktury systemu promocji powinny być wzmacniane zarówno pod względem organizacyjnym, jak też finansowym. Szczególnego znaczenia nabiera też
koordynacja działań w triadzie POT – ROT – LOT. W praktyce ukształtowały się ogólne ramy współpracy, które jednak będą wymagały bardziej precyzyjnych ustaleń odnoszących się do wzajemnych relacji. Wynikać powinny one z podziału ról pełnionych przez organizacje usytuowane na różnych poziomach. Brak jest w tym zakresie rozeznania, jakie zadania ma wypełniać POT, gdy regiony i miasta wychodzą z coraz szerzej zakrojonymi kampaniami promocyjnymi (takie kampanie zamierzają lub przeprowadzają województwa dolnośląskie, małopolskie, świętokrzyskie, pomorskie oraz Kraków, Warszawa, Wrocław, Łódź, część zadań będą realizowane przez ROT-y i LOT-y lub przy ich udziale).

Eliminowanie szkodliwej rywalizacji

Zatem uporządkowanie, szczególnie sfery działań operacyjnych, wydaje się niezbędne dla lepszego funkcjonowania ROT-ów i LOT-ów, będzie wpływało na wzmocnienie współpracy a eliminowało konkurowanie i niepotrzebną rywalizację. Od strony praktycznej ma to kapitalne znaczenie, szczególnie przy realizowaniu różnych przedsięwzięć promocyjnych o większej skali.

Tego typu zmiany usprawniające nie wymagają nowych uregulowań, a więc są stosunkowo łatwe do przeprowadzenia – mogą się bowiem dokonywać w ramach obecnej formuły prawno-organizacyjnej, na podstawie porozumień i umów. Ich powodzenie w największym jednak stopniu będzie zależało od dobrej woli partnerów i dostrzeżenia wspólnego interesu.

Kwestią niewątpliwie bardziej złożoną staje się inny podział ról – między ROT-ami i LOT-ami z jednej strony, a władzami samorządowymi szczebla regionalnego i lokalnego z drugiej. Jego przeprowadzenie jest niezbędne z uwagi na możliwość stałego dublowania działań. Sprawa powinna być przedmiotem dyskusji z udziałem zainteresowanych. W niektórych regionach wypracowane są odmienne rozwiązania, żadne z nich nie wydaje się satysfakcjonujące. W tym zakresie inicjatywę powinna podjąć POT, a kwestii tej warto poświęcić uwagę także w ramach Porozumienia „Forum ROT”.

Program Inicjowania Rozwoju Produktów Turystycznych

Regionalne i lokalne organizacje turystyczne mają do odegrania kluczową rolę w promowaniu polskich produktów turystycznych, szczególnie na rynkach Unii Europejskiej. Tworzeniu nowych produktów powinna towarzyszyć lepsza dostępność informacyjna, z wykorzystaniem tradycyjnych środków oraz Internetu.

Promocja regionu i miejscowości wymaga dużych środków finansowych – ich brak jest najpoważniejszą barierą w rozwinięciu działalności promocyjnej. Spore zmiany w tym zakresie powinny nastąpić w wyniku realizacji Regionalnych Programów Operacyjnych poszczególnych województw. Przewidziane w nich działania obejmują przedsięwzięcia promocyjne oraz związane z poprawą funkcjonowania systemów informacji turystycznej. Beneficjentami takich projektów mogą być również regionalne organizacje turystyczne. Przy dzisiejszym ich stanie byłoby to trudne – stąd wzięło się opracowanie przez POT rozwiązania o nazwie Program Inicjowania Rozwoju Produktów Turystycznych. Przewiduje on współpracę POT (na zasadzie partnera) w realizacji projektów dotowanych w ramach RPO lub innych źródeł zewnętrznych, w których ROT-y będą pełnić rolę beneficjentów. Określone zostały warunki takiego partnerstwa, które dla poszczególnych regionalnych organizacji będzie oznaczać ułatwienie w zabezpieczeniu wkładu własnego, a także wsparcie finansowe dla różnych planowanych przedsięwzięć.

Najbliższe lata powinny przynieść sprzyjające warunki dla wzmocnienia polskiego systemu promocji i informacji turystycznej. Eliminowanie jego słabości i niedostatków pozwoli nadać mu oczekiwany kształt oraz niezbędną sprawność działania.

Jan Wysokiński

Czytaj także:
Odczuwalna poprawa klimatu dla turystyki


Dodaj jako zakładke w Google Dodaj jako zakładke w Ms Live Dodaj jako zakładke w Wykop Dodaj jako zakładke w Gwar Dodaj jako zakładke w Digg Dodaj jako zakładke w Delicious Dodaj jako zakładke w Reddit