„Natura 2000 – ABC dla turystyki”

Branżowy rynek księgarski wzbogacił się o interesującą publikację „Natura 2000 – ABC dla turystyki” wydaną staraniem Instytutu na rzecz Ekorozwoju. Jego autorkami są: kierownik projektu pn. „Natura 2000 motorem zrównoważonego rozwoju” Jolanta Kamieniecka (specjalistka InE w zakresie rozwoju turystyki) i Bożenna Wójcik (specjalistka InE w zakresie Natury 2000).

Obszar Natura 2000 to nowa forma ochrony przyrody (obok istniejących parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, czy innych) wprowadzana w naszym kraju od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Za obszary Natura 2000 uznaje się tereny najważniejsze dla zachowania zagrożonych lub bardzo rzadkich gatunków roślin, zwierząt czy charakterystycznych siedlisk przyrodniczych, mających znaczenie dla ochrony wartości przyrodniczych Europy.

Sieć Natura 2000 będzie w przyszłości pokrywała co najmniej 20 proc. powierzchni państw  Unii Europejskiej. Już dziś ponad 27 tys. obszarów Natura 2000 wyznaczonych we wszystkich 27 krajach członkowskich zajmuje niewiele mniej niż owe 20 proc., a proces ich wyznaczania jeszcze się nie zakończył. Jak duża część powierzchni danego kraju włączana jest do sieci Natura 2000 zależy od stanu zachowania naturalnych cech tamtejszej przyrody, od stopnia jej unikatowości w skali europejskiej, a także od stopnia jej rozpoznania i udokumentowania.

Rozważając kwestię rozwoju turystyki na obszarach należących do sieci Natura 2000 autorki stawiają kilka podstawowych pytań odnoszących się do wzajemnych relacji pomiędzy gospodarką turystyczną, a zasadami gospodarowania zasobami i walorami przyrody. Obszary te nie są bowiem wyłączone z użytkowania turystycznego, chociaż często uważa się, że ze względu na wymogi ochrony środowiska można tam napotkać poważne bariery dla rozwoju turystyki. Co więcej, obszary Natura 2000 mogą stanowić szansę na tworzenie nowych produktów turystycznych, zwłaszcza w coraz bardziej popularnej turystyce przyrodniczej. Taka turystyka nie tylko nie będzie zagrożeniem dla tych obszarów, ale przeciwnie – interesem tej branży będzie ochrona walorów przyrodniczych jako głównych atrakcji przyciągających turystów.

Aby jednak rozwijać turystykę na obszarach Natura 2000 w sposób przyjazny dla środowiska, trzeba jej rozwój odpowiednio i odpowiedzialnie zaplanować i realizować. W tym celu trzeba pozyskiwać wiedzę o obszarach Natura2000 oraz należy poznać odpowiedzi na następujące pytania:

- Jakie korzyści i straty powoduje rozwój turystyki, w szczególności na obszarach przyrodniczo cennych, takich jak Natura 2000?

- Jakie cele gospodarcze i społeczne można osiągnąć dzięki rozwojowi turystyki?

- Jakie formy turystyki są najbardziej odpowiednie dla obszarów Natura 2000?

- Jak zarządzać turystyką w sposób zrównoważony?

- Jak buduje się produkt turystyczny?

- Jakie wymagania musi spełniać produkt proekologiczny?

- Czy Natura 2000 jest – lub może być – marką w turystyce?

Niniejsza publikacja przedstawia najważniejsze wymogi dla turystyki przyjaznej środowisku, tj. organizowanej i uprawianej świadomie - z myślą o prawach przyrody, o prawie przyszłych pokoleń do tego bogactwa, bez szkody w zaspokajaniu bieżących potrzeb rozwoju i zachowania godnego poziomu życia mieszkańców cennych przyrodniczo regionów turystycznych.

Autorki zadają pytanie, czy proponowanie by Natura 2000 stała się nową marką w turystyce nie jest na wyrost? Być może tak - odpowiadają, ale chodzi o to, by Natura 2000 nie była gołym sloganem w regionach turystycznych, gdzie występują te obszary chronione. Chodzi także o to, by zostać rzetelnie wypracowaną marką, a do tego potrzebne jest udowodnienie tezy, że Obszary Natura 2000 są ekskluzywnym walorem turystycznym. Jest to o tyle możliwe, o ile są one unikatowe w skali kontynentu europejskiego i jako reprezentanci zasobów przyrody tego właśnie lądu – wyjątkowe, w swej kompozycji krajobrazowej niepowtarzalne w świecie.

Są już tego przykłady. Można je poznać poprzez konkurs na Najlepsze Europejskie Destynacje Turystyczne – EDEN, którego głównym organizatorem jest Komisja Europejska przy współudziale Państw Członkowskich, a w Polsce na poziomie krajowym - organizatorem konkursu wewnętrznego - Polska Organizacja Turystyczna.

To Rzeczpospolita Ptasia w Ujściu Warty - Najlepsza Europejska Destynacja Turystyczna 2009 w Polsce, wykreowana przez Towarzystwo Przyjaciół Słońska „Unitis Viribus” w celu m.in. promocji nadwarciańskich rozlewisk oraz zrzeszania wszystkich przyjeżdżających tu „ptakolubów”. W stolicy Rzeczpospolitej Ptasiej, w Słońsku, można otrzymać paszport, a tym samym stać się pełnoprawnym obywatelem ptasiej republiki. Turyści mogą uzyskiwać potwierdzenie pobytu w Rzeczpospolitej Ptasiej otrzymując w paszporcie pieczątkę z wizerunkiem ptaka roku. Inne wyróżnione destynacje w konkursie EDEN 2009 to Barlinek – stolica Nordic Walking w sercu dziewiczych kompleksów leśnych Puszczy Barlineckiej, Janów Lubelski – miasto Zielonego Eventu wraz z leśnym skarbcem Parku Krajobrazowego Lasy Janowskie, Region Dorzecza Nadbużańskiego, gdzie niezwykłe piękno i oryginalność Bugu wynika przede wszystkim z faktu, iż jest on ostatnią w Europie nieuregulowaną, dziko płynącą w swoim naturalnym korycie rzeką oraz Krzemienny krąg – na szlaku żółwia i dinozaura – miejsce niezwykłej mocy krajobraz z malowniczymi przełomami Kamiennej w Podgrodziu i Bałtowie oraz Górami Świętokrzyskimi na horyzoncie.

 Kamieniecka J., Wójcik B., „Natura 2000 – ABC dla turystyki”, Wyd. Instytut na rzecz Ekorozwoju, Warszawa 2010

 ------------------------------------------------------------------------

Instytut na rzecz Ekorozwoju jest organizacją pozarządową, współpracującą z ekspertami krajowymi i międzynarodowymi w celu promocji zrównoważonego rozwoju w Polsce. Od 2005 roku prowadzi rozległą działalność na rzecz poszerzenia wiedzy o sieci obszarów chronionych Natura 2000. Realizuje też rozbudowany i wielowątkowy projekt edukacyjno-informacyjny „Natura 2000 motorem zrównoważonego rozwoju” dotyczący sieci obszarów Natura 2000 i turystyki. Jego dorobek jest szczegółowo prezentowany na internetowym portalu „Natura 2000 a turystyka” (www.natura2000.org.pl).

Portal popularyzuje wiedzę na temat obszarów Natura 2000, upowszechnia zasady zrównoważonego rozwoju, propaguje turystykę przyjazną środowisku, wspomaga edukację ekologiczną w wymiarze ogólnospołecznym, a także wspiera nauczycieli pomocą dydaktyczną.

Ważny element projektu i portalu stanowią e-szkolenia obejmujące podstawy ochrony przyrody w Polsce, tematy związane z siecią Natura 2000 (m.in. podstawy prawne, rola sieci w stymulowaniu zrównoważonego rozwoju); zagadnienia pro-ekologicznej turystyki lokalnej, tematy dotyczące społeczeństwa obywatelskiego. W ramach projektu prowadzono już także szkolenia sektora turystycznego na temat uwarunkowań dla gospodarki związanych z siecią obszarów Natura 2000. Przygotowano także powyższą publikację.

 

Dodaj jako zakładke w Google Dodaj jako zakładke w Ms Live Dodaj jako zakładke w Wykop Dodaj jako zakładke w Gwar Dodaj jako zakładke w Digg Dodaj jako zakładke w Delicious Dodaj jako zakładke w Reddit