Turystyka w parkach krajobrazowych

Przepraszam, czy jest tu punkt „it”?

Gospodarze parków krajobrazowych z każdym rokiem rozszerzają wachlarz usług turystycznych wychodzących naprzeciw rozwojowi zrównoważonych form turystyki. Zaznaczają swój wkład w obchody Dnia Ziemi, rozwijają działalność edukacyjną i wydawniczą, tworzą ścieżki przyrodnicze i obiekty zagospodarowania turystycznego, starają się być obecni na targach turystycznych (najczęściej w stoiskach regionalnych). Mają jednak różne spojrzenie na współpracę z centrami „it”, regionalnymi i lokalnymi organizacjami turystycznymi oraz innymi stowarzyszeniami związanymi z branżą.

Wieści z Podkarpacia i Małopolski

- Na terenie Zespołu Karpackich Parków Krajobrazowych obejmującego cztery parki, nie znajdują się punkty informacji turystycznej w ścisłym tego słowa znaczeniu – mówi dyrektor Zespołu KPK Jan Stachyrak (niegdyś laureat konkursu „Przebiśnieg” na najciekawszą ofertę turystyczną). - Sukcesywnie i w miarę możliwości wyposażamy w materiały promocyjno-edukacyjne gospodarstwa agroturystyczne zlokalizowane na ich terenie. Dzięki temu gospodarstwo tego typu może spełniać rolę punktu informacji przyrodniczo-turystycznej dla wypoczywających w nim gości. W tej kwestii współpracujemy ze Stowarzyszeniem Agroturystycznym „Galicyjskie Gospodarstwa Gościnne – Bieszczady” z siedzibą w Lesku. Dyrektor Stachyrak chwali współpracę z krośnieńskim Oddziałem PTTK (owocującą cyklicznymi imprezami o charakterze rajdów turystycznych) oraz z Kołem Przewodników przy tym Oddziale. Realizując zadania organizacji turystyki i rekreacji Dyrekcja Zespołu współpracuje z innymi oddziałami PTTK, samorządami, organizacjami, administracją Lasów Państwowych. Stałe miejsce w jego kalendarzu imprez zajmuje „Dzień Ziemi” , „Noc Nietoperzy” czy „Bieszczadzki Bieg Narciarski Szlakiem Kolejki Leśnej”.
Parki uczestniczą w targach turystycznych i edukacyjnych. Dysponują mobilną wystawą fotograficzną, prezentowaną w siedzibach samorządów, placówkach kultury, szkołach, uzdrowiskach itd.
Dagmara Klimczak, główny specjalista ds. ochrony krajobrazu, wartości historycznych i kulturowych w Zespole Parków Krajobrazowych Pogórza w Tarnowie również stwierdza, że park nie posiada punktów informacji turystycznej. - Jedynymi miejscami, w których można uzyskać informacje jest siedziba Dyrekcji ZPKP oraz Ośrodek Edukacji Ekologicznej Polichty - Sucha Góra. W targach turystycznych uczestniczymy raczej sporadycznie, sami organizujemy wystawy przyrodnicze i fotograficzne – mówi.

Głosy z Pomorza i Kujaw

Wdzydzki Park Krajobrazowy nie posiada punktu informacji turystycznej, przyznaje Natalia Jankowska z Dyrekcji tego parku. - Informacje interesujące turystów znajdują się na zaktualizowanej stronie internetowej www.wdzydzkipark.pl. Park uczestniczy w targach turystycznych i imprezach z okazji Dnia Ziemi.
- Zaborski Park Krajobrazowy nie posiada własnych punktów informacji turystycznej, chociaż w siedzibie Parku można uzyskać takie informacje - zauważa Dorota Krzoska, specjalista ds. zagospodarowania turystycznego, turystyki kwalifikowanej, współpracy i popularyzacji medialnej ZPK. Natomiast Dyrekcja parku współdziała z Lokalną Organizacją Turystyczną „Bory Tucholskie” oraz z oddziałem PTTK w Bydgoszczy. - Jednym z zadań parku krajobrazowego jest edukacja ekologiczna, w ramach której uczestniczymy w targach turystycznych, wystawach, festynach – dodaje rozmówczyni. Na terenie działalności Dyrekcji funkcjonują punkty „it” w Kaszubskim Domu Rękodzieła Ludowego w Swornychgaciach i w Chacie Kaszubskiej w Brusach – Jagile, prowadzony przez oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego oraz Urząd Gminy w Brusach. Ostatnio wytyczono tutaj Literacki Szlak Turystyczny imienia kaszubskiej pisarki Anny Łajming.
Wyjątkowo dobrze ocenia sytuację Ewelina Skórcz, specjalista d/s ochrony środowiska w Krajeńskim Parku Krajobrazowym w Więcborku: - Dobrze funkcjonuje punkt „it” w siedzibie parku. Współpracujemy z innymi punktami „it”, m.in. zlokalizowanym w bibliotece w Więcborku oraz w Sępólnie Krajeńskim. Uczestniczymy w targach, piknikach, dożynkach. Organizujemy wystawy we własnej siedzibie i w domach kultury.
Dariusz Podbereski, specjalista ds. edukacji w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym i znany autor gawęd przyrodniczych w Radiu Gdańsk zwraca uwagę, że „Parki krajobrazowe nie prowadzą działalności turystycznej”, co może świadczyć o niewłaściwym zrozumieniu idei tych obszarów chronionych. Materiały i informacje o parku (w tym turystyczne) można uzyskać w siedzibie Zarządu TPK. Dziwi również sformułowanie D. Podberskiego, że „W targach turystycznych nie uczestniczymy, bo nie jest to formą naszej działalności”. Świadczy to o braku tak potrzebnej współpracy z organizacjami turystycznymi. Park organizuje lub współorganizuje natomiast różne imprezy o charakterze edukacyjno-turystycznym i w tym zakresie współdziała m.in. z PTTK. Trójmiejski Park Krajobrazowy, czyli tak zwane Wzgórza Trójmiasta, godny jest szerszej popularyzacji nie tylko wśród mieszkańców Gdańska, Gdyni i Sopotu. To m.in. zadanie dla placówek „it”.

Uwagi z Lubelszczyzny
Szerszą informację na temat relacji parków krajobrazowych i turystyki przekazuje Andrzej Pawłowski z Zespołu Parków Krajobrazowych Wyżyny Lubelskiej w Kazimierzu Dolnym. - Na obszarze parków krajobrazowych preferowane są przede wszystkim przyjazne dla środowiska formy turystyki, m.in. turystyka piesza, kolarska, kajakowa. Służy temu cała sieć szlaków turystycznych, spacerowych, ścieżek i szlaków rowerowych oraz ścieżek dydaktycznych. Są one wyznaczane nie tylko przez organizacje posiadające wieloletnie doświadczenia w tej dziedzinie, jak na przykład PTTK, ale również przez samorządy oraz szkoły, np. ścieżki dydaktyczne w Bochotnicy czy Chruślinie we Wrzelowieckim Parku Krajobrazowym.
Zespół Parków opracował m.in. system ścieżek dydaktycznych w Kazimierskim Parku Krajobrazowym. Oferta ta – zdaniem rozmówcy – jest skierowana przede wszystkim do szkół. - W chwili obecnej próbujemy rozwiązać problem poruszania się quadów i samochodów terenowych po silnie urzeźbionym obszarze lessowym – dodaje A. Pawłowski, zaznaczając, że jego zdaniem medialna promocja tego typu przejażdżek w efekcie szkodzi przyrodzie.
Zaznacza również, że „Parki krajobrazowe jako jednostki podległe wojewodzie nie prowadzą działalności gospodarczej i nie posiadają punktów informacji turystycznej”. Pogląd taki oznacza, że opiekunowie przyrody błędnie kojarzą informację turystyczną z działalnością gospodarczą. Natomiast parki – zdaniem rozmówcy - udzielają informacji w miarę potrzeb i możliwości. Według A. Pawłowskiego z powodzeniem robią to organizacje pozarządowe, np. oddziały PTTK w Kazimierzu Dolnym, Puławach czy lokalne organizacje turystyczne, np. w Nałęczowie. Zespół parków od wielu lat współpracuje z PTTK (m.in. przy organizacji Rajdu Adalbertowego), PTSM, ośrodkami doskonalenia nauczycieli, szkołami, Muzeum Nadwiślańskim, Kazimierskim Towarzystwem Wiślanym, towarzystwami regionalnymi.
A. Pawłowski pisze m.in. „Parki krajobrazowe nie uczestniczą w targach turystycznych, ponieważ nie sprzedają produktów turystycznych, zaś przyciągnięcie jak największej grupy turystów nie jest i nie powinno być celem ich działalności.” Wspomina zaledwie o kilkakrotnym wsparciu samorządów, które brały udział w targach turystycznych. To dyskusyjne stwierdzenie rozmówcy – absolutnie nie ilustruje ogólnokrajowych tendencji i wskazuje na brak współpracy nie tylko z turystyką, ale także miedzy parkami krajobrazowymi. Wynika przy tym z braku tak potrzebnego dialogu i niezrozumienia roli zrównoważonej turystyki, która jest sprzymierzeńcem obszarów chronionych.

Wariant Podlaski
Renata Dołęga, starszy specjalista ds. edukacji, turystyki i rekreacji w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej z siedzibą w Supraślu mówi: - Park nie bierze udziału w targach edukacyjnych. Kilkakrotnie braliśmy udział w targach turystycznych organizowanych w Białymstoku, ale zawsze wspólnie z innymi jednostkami, np. gminami lub innymi parkami krajobrazowymi z naszego województwa. Są to bardzo drogie imprezy - zwłaszcza te wyjazdowe, kilkudniowe, i po prostu nie dysponujemy na nie odpowiednimi środkami finansowymi.
Park udziela pełnej informacji turystycznej, choć nie posiada profesjonalnego punktu „it”. Dysponuje zasobem informacji o bazie noclegowej, atrakcjach turystycznych, np. organizatorach kuligów. Dyrekcja realizuje „Koncepcję udostępnienia turystycznego Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej”, „Diagnozę uwarunkowań rozwoju turystyki PKPK” oraz „Strategię rozwoju turystyki dla obszaru gmin Puszczy Knyszyńskiej”. Można się z nimi na miejscu zapoznać.
R. Dołęga chwali współpracę z lokalnymi i regionalnymi organizacjami turystycznymi, przede wszystkim z Podlaską Regionalną Organizacją Turystyczną. - Bierzemy udział w konferencjach i szkoleniach organizowanych przez PROT, pomagamy przy wydawaniu informatorów turystycznych, na przykład poprzez udostępnianie zdjęć – mówi R. Dołęga. – Ponadto PTTK udziela nam informacji o nowo oznakowanych i wytyczonych szlakach turystycznych.

Łódzkie spojrzenie
Dyrekcja Sieradzkich Parków Krajobrazowych wykazuje pełne zrozumienie dla potrzeb turystyki. Na obszarze Parku Krajobrazowego Międzyrzecza Warty i Widawki informacja turystyczna udzielana jest przez współpracujące na bieżąco z tą Dyrekcją punkty „it” w bibliotekach gminnych w Konopnicy, Burzeninie, Zapolicach i Widawie.
Natomiast w Załęczańskim Parku Krajobrazowym działają takie punkty przy bibliotekach w Działoszynie, Wieluniu oraz w ściśle współpracującym z Dyrekcją Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym ZHP „Nadwarciański Gród”, który jest jednocześnie terenową bazą edukacji ekologicznej. Park uczestniczy w targach turystycznych i edukacyjnych w ramach Porozumienia Parków Krajobrazowych Polski.


Doświadczenia świętokrzyskie

Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych informuje o szerokiej współpracy w zakresie turystyki i edukacji ekologicznej z Regionalną Organizacją Turystyczną Województwa Świętokrzyskiego oraz z PTTK. W placówkach podległych Dyrekcji (Kielce, Krzyżanowice Średnie) udzielane są informacje i kolportowane materiały turystyczne.
Efektem tej współpracy jest m.in. utworzenie geologicznej ścieżki dydaktycznej na terenie Chęcińsko–Kieleckiego Parku Krajobrazowego oraz udział w akcjach „Dzień Ziemi” i „Sprzątanie Świata”. Dyrekcja Zespołu prowadzi też analizy dotyczące zainteresowań grup wycieczkowych, które korzystają z usług przewodników Parku.
Chociaż więc znaczna część parków krajobrazowych współpracuje z siecią „it” oraz organizacjami turystycznymi (ROT-y, LOT-y, PTTK) przyznać trzeba, że w tej dziedzinie jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia. Bo przecież ścisła współpraca jest korzystna dla obu stron – opiekunów przyrody i organizatorów turystyki.

Jan Paweł Piotrowski

Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody z 2004 r. parki krajobrazowe obejmują obszary chronione ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe, w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Parki służą rekreacji i turystyce krajoznawczej, a także związanej z nią edukacji. W Polsce jest ich już 120 i zajmują łączną powierzchnię ok. 2,5 mln ha.



Dodaj jako zakładke w Google Dodaj jako zakładke w Ms Live Dodaj jako zakładke w Wykop Dodaj jako zakładke w Gwar Dodaj jako zakładke w Digg Dodaj jako zakładke w Delicious Dodaj jako zakładke w Reddit