Gospodarka turystyczna cz. 2
Potencjał przedsiębiorstw a wielkość podaży
W ocenach dotyczących kondycji polskiej gospodarki turystycznej należy uwzględnić potencjał materialny przedsiębiorstw tego sektora, od niego bowiem zależy wielkość podaży turystycznej, a tym samym realne możliwości poprawy analizowanych w części 1. wskaźników.
Współcześnie organizatorską i pośrednicką rolę biur podróży określają takie zjawiska i procesy, jak: indywidualizacja podróży, rosnący udział sprzedaży bezpośredniej, eliminującej ogniwa pośrednie między dostawcami usług a ich konsumentami, także koncentracja i internacjonalizacja działalności. A z drugiej strony mamy do czynienia z globalizacją turystyki, co przekłada się też na upowszechnienie wyjazdów dalekich, egzotycznych – wymagających najczęściej form zorganizowanych.
Rynek biur podróży
Podobnym uwarunkowaniom podlega też polski rynek biur podróży. Liczba przedsiębiorstw o takim charakterze trudna jest do oszacowania, bowiem jedynie ich część (organizatorzy i pośrednicy) znajduje się w odpowiedniej ewidencji. Występuje w niej około 2,6 tys. podmiotów. Charakterystyczną cechą tego rynku jest rozproszenie – średnia liczba zatrudnionych w biurze podróży wynosi około 6,5 osoby, a nieliczne tylko przedsiębiorstwa zatrudniają powyżej 50 osób. Zdecydowana większość tych przedsiębiorstw skupia się na organizacji imprez turystyki wyjazdowej, w tym wszyscy duzi touroperatorzy. Margines stanowią biura podróży wyspecjalizowane w obsłudze turystyki przyjazdowej i krajowej, co dodatkowo sprzyja przekształcaniu naszego rynku w rynek emisyjny. Ten kierunek stymuluje również rozbudowana sieć agentów turystycznych i działalność coraz liczniejszych internetowych biur podróży.
Firmy turystyczne rozmieszczone są bardzo nierównomiernie – ich koncentracja występuje w województwach o największym potencjale wyjazdowym. Na pierwszym miejscu jest województwo mazowieckie – około 20 proc. wszystkich biur podróży, na kolejnych: śląskie, małopolskie, dolnośląskie.
Warto też odnotować działalność na rynku sporej liczby okazjonalnych organizatorów nie podlegających wymogom ustawy o usługach turystycznych (szkoły, organizacje społeczne, kościoły).
Zaprezentowany kształt rynku biur podróży wskazuje, że są one stosunkowo słabym elementem polskiej gospodarki turystycznej, bowiem przedmiotem ich obrotu są w znacznej części zagraniczne dobra turystyczne.
Gestorzy bazy noclegowej i gastronomicznej