Na czele – ROT małopolska, pomorska, śląska
Ranking Regionalnych Organizacji Turystycznych
Po raz trzeci ROT są przedmiotem tej formy analizy, pozwalającej na w miarę obiektywny obraz ich działalności i sprawiedliwą ocenę. Można w ten sposób bliżej poznać, w postaci uogólnionej, efekty funkcjonowania tych organizacji, które już silnie zakorzeniły się w polskiej turystyce. Raport ukazał się na łamach Rynku Podróży. Publikujemy go w porozumieniu z Redakcją.
W przygotowaniu rankingu – podobnie jak przed rokiem – spotkaliśmy się z wielką życzliwością i pomocą ze strony dyrektorów biur poszczególnych ROT, których prosiliśmy o przygotowanie i przesłanie danych do rankingu. Choć odbywało się to w okresie trudnym – na przełomie roku – dołożyli oni starań, by te dane dotarły do nas w ustalonym czasie. Za tę pomoc dziękujemy.
Metodę przygotowania rankingów mamy od lat niezmienną – jest ona dość dobrze znana z lat poprzednich i nie wymaga tu szczegółowego objaśnienia. Dane liczbowe otrzymane od poszczególnych organizacji pozwoliły na ustalenie kolejności w obrębie każdej z 12 kategorii – co zostało następnie zamienione na odpowiednią liczbę punktów (maksymalna 14 pkt., ponieważ tyle ROT uwzględnia ranking). Suma punktów ze wszystkich dwunastu kategorii zapewnia miejsce danej ROT na ostatecznej liście rankingowej.
Nasz ranking, jak sądzimy, w sposób możliwie pełny i obiektywny oddaje potencjał organizacyjny i ekonomiczny ROT, aktywność w podstawowych obszarach działalności, a także aktualną pozycję w całym regionalnym systemie promocji turystyki (przypominamy, że w naszych rankingach zestawiane są otrzymywane dane liczbowe, których prawdziwość firmują przesyłający – nie ma tu więc miejsca na subiektywne oceny redakcji).
Dla przypomnienia przedstawiamy listę rankingową ROT za 2010 rok, która była opublikowana w styczniowym numerze Rynku Podróży w ubiegłym roku.
RANKING REGIONALNYCH ORGANIZACJI TURYSTYCZNYCH w 2010 roku
Suma punktów
1. Pomorska ROT 135 pkt.
2. ROT Woj. Łódzkiego 134
3. Dolnośląska OT 119
4. ROT Woj. Świętokrzyskiego 113**
5. Małopolska OT 113**
6. Śląska OT 104
7. Wielkopolska OT 100
8. Lubelska ROT 97
9. Zachodniopomorska ROT 92
10. Warmińsko-Mazurska ROT 84
11. Kujawsko-Pomorska OT 80
12. Opolska ROT 78
13. Podlaska ROT 75
14. Mazowiecka ROT 72
15. Lubuska OT 69
** W przypadku jednakowej liczby punktów o kolejności decyduje dodatkowe kryterium – wyższe miejsca w kluczowych kategoriach, czyli pierwszej i czwartej.
W 2011 roku kolejność poszczególnych Regionalnych Organizacji Turystycznych w przyjętych dwunastu kategoriach ukształtowała się następująco (przy każdej podana jest liczba uzyskanych punktów).
Kategoria 1
Aktualna liczba członków ROT
1. ROT Woj. Świętokrzyskiego 14 pkt.
2. Małopolska OT 13
3. Dolnośląska OT 12
4. Opolska ROT 11
5. Zachodniopomorska ROT 10
6. Pomorska ROT 9
7. Mazowiecka ROT 8
8. Lubelska ROT 7
9. ROT Woj. Łódzkiego 6
10. Wielkopolska OT 5
11. Śląska OT 4
12. Podlaska ROT 3
13. Kujawsko-Pomorska OT 2
14. Warmińsko-Mazurska ROT 1
Kategoria 2
Wzrost liczby członków w stosunku do 2010 r. (w proc.)
1. Opolska ROT 14 pkt.
2. Mazowiecka ROT 13
3. ROT Woj. Świętokrzyskiego 12
4. Małopolska OT 11
5. Wielkopolska OT 10
6. Warmińsko-Mazurska ROT 9
7. Zachodniopomorska ROT 8
8. Podlaska ROT 7
9. ROT Woj. Łódzkiego 6*
10. Lubelska ROT. 6*
11. Pomorska ROT 6*
12. Śląska OT 6*
13. Kujawsko-Pomorska OT 2
14. Dolnośląska OT 1
* gwiazdką oznaczono ROT (także w niektórych poniższych kategoriach), które mają jednakowe dane – zatem uzyskują jednakową liczbę punktów, bez naruszania przyjętego systemu punktacji
Kategoria 3
Łączna kwota składek członkowskich
1. Śląska OT 14 pkt.
2. Wielkopolska OT 13
3. Pomorska ROT 12
4. Małopolska OT 11
5. Zachodniopomorska ROT 10
6. Mazowiecka ROT 9
7. ROT Woj. Świętokrzyskiego 8
8. ROT Woj. Łódzkiego 7
9. Lubelska ROT 6
10. Dolnośląska OT 5
11. Warmińsko-Mazurska ROT 4
12. Podlaska ROT 3
13. Opolska ROT 2
14. Kujawsko-Pomorska OT 1
Kategoria 4
Całkowity budżet ROT
1. Śląska OT 14 pkt.
2. Wielkopolska OT 13
3. ROT Woj. Świętokrzyskiego 12
4. Pomorska ROT 11
5. Małopolska OT 10
6. Dolnośląska OT 9
7. Lubelska ROT 8
8. ROT Woj. Łódzkiego 7
9. Mazowiecka ROT 6
10. Opolska ROT 5
11. Zachodniopomorska ROT 4
12. Warmińsko-Mazurska ROT 3
13. Podlaska ROT 2
14. Kujawsko-Pomorska OT 1
Kategoria 5
Przyrost budżetu w stosunku do 2010 r. (w proc.)
1. Śląska OT 14 pkt.
2. Wielkopolska OT 13
3. Małopolska OT 12
4. Lubelska ROT 11
5. Podlaska ROT 10
6. ROT Woj. Świętokrzyskiego 9
7. Mazowiecka ROT 8
8. Warmińsko-Mazurska ROT 7
9. Pomorska ROT 6
10. Opolska ROT 5
11.olnośląska OT 4
12. Kujawsko-Pomorska OT 3
13. Zachodniopomorska ROT 2
14. ROT Woj. Łódzkiego 1**
** projekt dwuletni w realizacji, będzie rozliczony w 2012
Kategoria 6
Liczba targów, na których ROT organizowała stoiska regionu
1. Małopolska OT 14 pkt.
2. Wielkopolska OT 13
3. Pomorska ROT 12
4. Podlaska ROT 11
5. Warmińsko-Mazurska ROT 10
6. Śląska OT 9
7. Dolnośląska OT 8
8. ROT Woj. Łódzkiego 7
9. ROT Woj. Świętokrzyskiego 6
10. Opolska ROT 5
11. Zachodniopomorska ROT 4
12. Lubelska ROT 3*
13. Mazowiecka ROT 3*
14. Kujawsko-Pomorska OT 1
Kategoria 7
Obecna liczba LOT funkcjonujących w regionie
1. Pomorska ROT 14 pkt.
2. Zachodniopomorska ROT 13
3. Mazowiecka ROT 12
4. Warmińsko-Mazurska ROT 11
5. Dolnośląska OT 10
6. Kujawsko-Pomorska OT 9*
7. Wielkopolska OT 9 *
8. Małopolska OT 7
9. ROT Woj. Łódzkiego 6
10. Lubelska ROT 5
11. Podlaska ROT 4*
12. Śląska OT 4*
13. ROT Woj. Świętokrzyskiego 2
14. Opolska ROT 1
Kategoria 8
Obecna liczba CIT i punktów IT działających w regionie
1. Śląska OT 14 pkt.
2. Pomorska ROT 13
3. ROT Woj. Łódzkiego 12
4. Zachodniopomorska ROT 11
5. Małopolska OT 10
6. Podlaska ROT 9
7. Warmińsko-Mazurska ROT 8
8. Dolnośląska OT 7
9. ROT Woj. Świętokrzyskiego 6
10. Lubelska ROT 5
11. Mazowiecka ROT 4
12. Kujawsko-Pomorska OT 3
13. Opolska ROT 2
14. Wielkopolska OT 1
Kategoria 9
Łączny nakład wydawnictw, które ROT wydała w 2010 r.
1. Pomorska ROT 14 pkt.
2. ROT Woj. Świętokrzyskiego 13
3. Śląska OT 12
4. Małopolska OT 11
5. Podlaska ROT 10
6. Wielkopolska OT 9
7. Warmińsko-Mazurska ROT 8
8. ROT Woj. Łódzkiego 7
9. Mazowiecka ROT 6
10. Opolska ROT 5
11. Kujawsko-Pomorska OT 4
12. Lubelska ROT 3
13. Dolnośląska OT 2
14. Zachodniopomorska ROT 1
Kategoria 10
Liczba dziennikarzy obsłużonych w ramach study press
1. Małopolska OT 14 pkt.
2. Pomorska ROT 13
3. Śląska OT 12
4. ROT Woj. Świętokrzyskiego 11
5. Mazowiecka ROT 10
6. Kujawsko-Pomorska OT 9
7. Podlaska ROT 8
8. ROT Woj. Łódzkiego 7
9. Lubelska ROT 6
10. Warmińsko-Mazurska ROT 5
11. Dolnośląska OT 4
12. Opolska ROT 3
13. Zachodniopomorska ROT 2
14. Wielkopolska OT 1
Kategoria 11
Liczba własnych imprez promocyjnych organizowanych przez ROT
1. ROT Woj. Łódzkiego 14 pkt.
2. Wielkopolska OT 13
3. Małopolska OT 12
4. ROT Woj. Świętokrzyskiego 11
5. Podlaska ROT 10*
6. Opolska ROT 10*
7. Pomorska ROT 8
8. Dolnośląska OT 7 *
9. Lubelska ROT 7*
10. Mazowiecka ROT 7*
11. Kujawsko-Pomorska OT 4
12. Śląska OT 3*
13. Warmińsko-Mazurska ROT 3*
14. Zachodniopomorska ROT 3*
Kategoria 12
Liczba odwiedzin na portalu administrowanym przez ROT
1. Pomorska ROT 14 pkt.
2. ROT Woj. Łódzkiego 13
3. Śląska OT 12
4. Małopolska OT 11
5. Zachodniopomorska ROT 10
6. Warmińsko-Mazurska ROT 9
7. Opolska ROT 8
8. Kujawsko-Pomorska OT 7
9. ROT Woj. Świętokrzyskiego 6
10. Mazowiecka ROT 5
11. Wielkopolska OT 4
12. Podlaska ROT 3
13. Dolnośląska OT 2
14. Lubelska ROT 1
Końcowy wynik, będący sumą uzyskanych punktów z wszystkich kategorii, przedstawiony jest poniżej. Z porównania różnych wskaźników odnoszących się do działalności poszczególnych ROT mógł powstać możliwie pełny obraz tego obszaru polskiej turystyki.
RANKING REGIONALNYCH ORGANIZACJI TURYSTYCZNYCH w 2011 roku
Suma punktów
1. Małopolska OT 136 pkt.
2. Pomorska ROT 132
3. Śląska OT 118
4. ROT Woj. Świętokrzyskiego 110
5. Wielkopolska OT 104
6. ROT Woj. Łódzkiego 93
7. Mazowiecka ROT 91
8. Podlaska ROT 80
9. Zachodniopomorska ROT 78***
10. Warmińsko-Mazurska ROT 78***
11. Dolnośląska OT 71***
12. Opolska ROT 71***
13. Lubelska ROT 68
14. Kujawsko-Pomorska OT 46
*** W przypadku jednakowej liczby punktów o kolejności decyduje dodatkowe kryterium – wyższe miejsca w kluczowych kategoriach, czyli pierwszej i czwartej.
Warto w tym miejscu przypomnieć medalowe pozycje wcześniejszych rankingów ROT:
2009 rok
I miejsce – Pomorska ROT
II miejsce – Dolnośląska OT
III miejsce – ROT Woj. Świętokrzyskiego
2010 rok
I miejsce – Pomorska ROT
II miejsce – ROT Woj. Łódzkiego
III miejsce – Dolnośląska OT
Dla pełniejszego obrazu potencjału organizacyjnego i ekonomicznego zaprezentowanych ROT przedstawiamy jeszcze kilka liczb (z zastrzeżeniem, że przed rokiem uczestniczyła w rankingu również Lubuska OT):
- Łączna liczba członków powyższych ROT wyniosła na koniec 2011 roku – 1160 (dla porównania – w rankingu przed rokiem ta liczba wynosiła 1136, notujemy zatem w ciągu roku wzrost na poziomie ok. 6 proc., czyli podobnym do wcześniejszego. Mamy tu jednak do czynienia z bardziej złożoną sytuacją, bowiem część organizacji wykazała zerowy przyrost liczby członków, a kilka nawet spadek. Z kolei znaczący przyrost odnotowały organizacje dotąd mniejsze.
- Łączne składki członkowskie we wszystkich analizowanych ROT dały całkowitą wartość 16 mln 855 tys. zł, podczas gdy rok wcześniej była to kwota na poziomie 12 mln 197 tys. zł (zatem wzrost był na poziomie nieco ponad 36 proc., czyli bardzo wysokim. Wcześniejszy wzrost składek, za 2009 r., osiągnął 26 proc.). Te liczby, a w szczególności powiększający się wskaźnik wzrostu, potwierdzają pogląd, że ROT wzmacniają się od strony ekonomicznej, a teza o koncentrowaniu środków na promocję znajduje praktyczne potwierdzenie.
- Łączne budżety ROT wyniosły prawie 40 mln złotych, gdy rok wcześniej było to ok. 31 mln zł. W tym przypadku także odnotowujemy wysoki przyrost w niektórych organizacjach, część miała budżety na niezmienionym poziomie, a w kilku przypadkach wystąpiły w postaci zaniżonej, bowiem projekty nie mogły być rozliczone, zatem zwiększone kwoty spowodują wyższy budżet w roku 2012.
Odnosząc się do powyższych liczb i wskaźników (pamiętając też, że do całkowitego obrazu brakuje w tym rankingu danych Podkarpackiej ROT i Lubuskiej OT) warto zauważyć wzmacniający się potencjał praktycznie wszystkich ROT. Skutkuje to przede wszystkim znacznie większymi możliwościami w podejmowaniu działań promocyjnych, również przedsięwzięć w większej skali. Obecnie ich budżety powstają z większych składek członkowskich oraz przychodów (też większych) z różnych innych źródeł, przede wszystkim ze środków unijnych.
Obraz Regionalnych Organizacji Turystycznych, nawet w tak krótkim okresie trzech lat, wyraźnie się wyrównuje, a dysproporcje między nimi maleją. Dobrze to widać z zestawień ważniejszych przedsięwzięć i inicjatyw, jakie niektóre ROT dołączały do danych rankingowych. Świadczą one najlepiej jak wysoką aktywność wykazują te małe przecież zespoły, w jak wiele obszarów regionalnej turystyki są zaangażowane.
Z danych rankingu wynika, że bardzo mocnym obszarem działalności wszystkich ROT stały się targi turystyczne, nastąpiła wyraźna poprawa w tworzeniu i promowaniu produktów turystycznych, pozytywne zmiany zachodzą w funkcjonowaniu systemu informacji turystycznej. Obszarem, który nie podlega tak pozytywnym zmianom pozostają wciąż Lokalne Organizacje Turystyczne.
W analizie działalności Regionalnych Organizacji Turystycznych trzeba też zwrócić uwagę na zagrożenia dla ich przyszłości. Związane są z obawami, że mogą się wyczerpywać niektóre źródła finansowania, co ograniczy zwiększanie budżetów. Nie jest to teoretyczna hipoteza i warto o takim scenariuszu pomyśleć z wyprzedzeniem i przygotowywać się do poszerzania przedsięwzięć własnych, także komercyjnych. Ubiegły rok już przyniósł zauważalne zwiększenie się imprez własnych organizowanych przez ROT.
Taka jest natura rankingów, że część ich uczestników zajmuje wysokie pozycje, ale muszą być również ci, którzy znajdują się na dalszych miejscach. Trochę niespodzianek pod tym względem ten ranking również przyniósł.
Jan Wysokiński