Zabytki województwa świętokrzyskiego
Kulturowe perły i perełki
Wąchock – miasteczko koło Starachowic słynie nie tylko z dowcipów, ale przede wszystkim z Cystersów sprowadzonych tu w 1179 r. z burgundzkiego opactwa Morimond, przez biskupa krakowskiego Gedeona Gryfitę. W latach 1218–1239 włoski warsztat cysterski Simona wzniósł tu kamienne opactwo wzorowane na architekturze toskańskiej. Do dziś zachował się pierwotny, romański układ zespołu klasztornego. W latach późniejszych zespół klasztorny wielokrotnie przebudowywano. Przybywający tu miłośnicy architektury sakralnej podziwiać mogą: późnoromański kościół klasztorny, zbudowany na planie krzyża łacińskiego z dwubarwnych ciosów kamiennych; klasztor z doskonale zachowanymi romańskimi wnętrzami, z przepięknym kapitularzem stanowiącym wyjątkowej wartości arcydzieło cystersów w Polsce. W krużgankach znajduje się krypta grobowa mjr. Jana Piwnika „Ponurego” – legendarnego dowódcy świętokrzyskich Zgrupowań AK, a w budynku klasztornym obok furty mieści się Muzeum O. Cystersów powstałe w oparciu o unikalną kolekcję pamiątek z okresu powstań narodowych, zgromadzonych przez ks. ppłk Walentego Ślusarczyka. Zespół Opactwa Cystersów w Wąchocku jest jednym z najważniejszych obiektów europejskich szlaków kulturowych – Szlaku Cysterskiego i Romańskiego.